Yashyizweho kuri 2 May, 2019 | 13:04

Rwamagana: Urubyiruko rutitabira urugerero rutuma ibyo biyemeje bitagerwaho

Iyo bari hamwe mu rugerero barahiga. Nyamara bamwe ntibabasha kurangiza ibyo bahize kuko bagenzi babo babona akazi, amashuri bigatuma bava aho bemereye guhigurira umuhigo wabo ariko bidindiza kuwesa.

Bamwe mu rubyiruko rwitabiriye itorero ry’inkomezabigwi mu mpera z’umwaka wa 2018, ntirugaragara mu bikorwa by’Urugerero bagomba kumaramo amezi atandatu. Abitabiriye ndetse n’abayobozi, bahamya ko bizatuma imihigo ya bo itagerwaho kuko hari abatitabira. Mugiraneza Jean Claude, umwe mu ntore ziri ku rugerero mu kagari ka Nyakabanda, mu murenge wa Musha, mu karere ka Rwamagana, avuga ko kimwe cya kabiri cy’abo bagombaga gufatanya gushyira mu bikorwa imihigo biyemeje, batabonetse. Agira, ati “mu kagari kacu twagombaga gukora urugerero turi 12 ariko ubu turi batandatu, abandi ntituzi amakuru ya bo. Abenshi bigiriye i Kigali, abandi barimo gufasha ababyeyi, hari n’ababonye imirimo. Imihigo twari twahize tuyikora twenyine byaba ngombwa tukiyambaza umuganda kugira ngo tubigereho”.

Mu rugerero rw’Inkomezabigwi, hakorwa ibikorwa by’imirimo y’amaboko birimo kubakira abatishoboye, gukora uturima tw’igikoni, gukurungira amazu, kubarura abaturage no gukora ubukangurambaga kuri gahunda za Leta. Mugiraneza avuga ko gukora ari bake bibadindiza kuko iyo bahiga baba bateganya ko bazahurira mu guhigura. Ati “ubundi twafataga imihigo bitewe n’abantu dufite. Urumva rero niba twarahize tuziko turi 12 mu kagari, tukaba dukora turi batandatu, nta cyizere ko byose tuzabigeraho kuko umwe akora aha babiri”.

Inkomezabigwi zikora urugerero kuva ku wa mbere kugeza ku wa kane, ku wa gatanu zigakora imyitozo ngororamubiri.

Umuyobozi w’akarere ka Rwamagana Mponyumuvunyi Radjab , ahamya ko ibikorwa bitandukanye zikora byunganira ubuyobozi mu guteza imbere abaturage. Avuga ko ikibazo cy’abadakora urugerero ubuyobozi bukizi, ariko ko ntacyo bwagikoraho kuko nta tegeko ribabuza kujya mu kazi cyangwa gukomeza amashuri batarangije urugerero. Agira, ati “ikitatubabaza cyane ni uko abo bose ntibagenda ngo bajye mu muhanda cyangwa kwandagara. Abenshi baba babonye uturimo bakava mu karere, hari n’ababa babonye amashuri batarindiriye umwaka, nk’abajya muri kaminuza zigenga (…). Icyaba kiza kurushaho ni uko hazabaho itegeko kugira ngo umuntu ajye mu murimo cyangwa mu ishuri yerekanye seritifika y’itorero. Ntabwo twabakumira rero kuko nta tegeko ribabuza kujya mu ishuri cyangwa mu mirimo badakoze Itorero”.

Umuyobozi wa Komisiyo y’Itorero ry’igihugu Bamporiki Eduard, atangaza ko habanje kubaho kwibwira ko urugerero rwabaye umuco ariko bikaba bitaragerwaho. Avuga ko hagiye gukorwa itegeko rihana urubyiruko rutarwitabira. Ati “ Turi gukora itegeko ry’urugerero ibyo byose bizazamo ku buryo uzaba atarugiyemo yagombaga kurujyaho azabihanirwa”.

Gahunda y’Itorero ku banyeshuri barangije amashuri yisumbuye yatangiye mu mwaka wa 2010, isimbura ingando zakorwaga n’ababaga bemerewe kujya muri Kaminuza za Leta.

Uwiringira Marie Josée


Tanga igitecyerezo

Who are you?